Besi Sığırlarının Beslenmesi

Bu yazıyı beğendiniz mi?
Evet (16) Hayır (2)
Kategori Büyükbaş Besleme Yazar Nihal GÜVEN Tarih 12.08.2009 22:42

Yorum(lar) Henüz yorum yazılmadı Yorum yaz Yorum Yaz

Bu yazi 43689 kez okundu


Etiketler besi, hammadde, mineral madde, kuru madde, besleme, düve, dana, erkek.
Modern besi, genç ve canlı ağırlık kazanmaya müsait hayvan¬larla yürütülür. Hayva-nın genetik yapısında var olan gelişme kabiliyeti, uygun besin, mineral ve katkı maddeleri temini ile sağlanır.

Prof. Dr. Gültekin YILDIZ

AÜ Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme ve Beslenme Hastalıkları A.Dalı

            Modern besi, genç ve canlı ağırlık kazanmaya müsait hayvan­larla yürütülür. Hayva­nın genetik yapısında var olan gelişme kabiliyeti, uygun besin, mineral ve katkı maddeleri temini ile sağlanır. Hayvanların erken yaşta yağlanması arzu edilen yönde besi artışını engeller. Etin bileşimi eskiden olduğu gibi yağlı et formunda değil, proteinden zengin yapıda olmalıdır.

            Rasyon hazırlama ve besleme sığır eti üretiminde önemli bir role sahiptir. Bilindiği üzere yem giderleri tüm giderlerin içinde %50-70 gibi önemli bir paya ulaşır. Bu nedenle, yapılan çalışmalar yüksek bir canlı ağırlık ile ekonomik bir besiyi amaçlamalıdır.
            Besi, genetik yapının izin verdiği ölçüde en yüksek düzeyde kaliteli et üretmek üzere hayvanların özel bir beslenme rejimine tabi tutulmasıdır. Diğer bir ifade ile besi, hayvanlarda et verimi ve kalitesini artırmak için uygulanan bir beslenme programıdır. Besi sığırı yetiştiriciliğinde amaç, hayvanlara her gün belirli bir canlı ağırlık artışı sağlatmaktır.
            Besi sığırı beslenmesinde iki önemli terim vardır. Bunlardan birincisi canlı ağırlık artışı olup, bu genelde günlük canlı ağırlık artışı (GCAA) olarak belirlenir. İkincisi ise, yemden yararlanma yeteneği (oranı) (YYO) olup, her kg canlı ağırlık artışı için tüketilen kuru madde bazındaki yem miktarını ifade eder. Besi sığırı yetiştirmede gerek canlı ağırlık artışı ve gerekse yemden yararlanma oranının her ikisine birden "Besi Performansı" adı verilir.
 
BESİ PERFORMANSINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER
            Bu faktörler hayvanın ırkı, cinsiyeti, orijini, yaşı, kondisyonu, bakım, sağlık durumu ve beslenmedir.
 
            1-Hayvanın Irkı: Bir hayvandan elde edilecek canlı ağırlık kazancı başta hayvanın genetik yapısı ile sınırlıdır. Bu sınıra bakım ve besleme koşulları ile ulaşılabilir. Genetik yapısı 1000 g civarında günlük canlı ağırlık kazanmaya uygun yerli ırkları 1400-1600 g'a ulaştırmak mümkün değildir. Buna karşılık bu ağırlıkları alabilecek genetik yapıya sahip kültür ırkı ve melezleri de ancak uygun bakım ve besleme koşullarında bu canlı ağırlıklara kolayca ulaşabilirler.
 
            2- Cinsiyet: Erkek sığırların, gerek kastre edilmiş ve gerekse dişi sığırlardan daha iyi besi performansı verdiği belirlenmiştir. 
 
           3- Yaş: Yaş, sığırlarda besi performansını etkileyen önemli bir faktördür. Besiye alınacak hayvanlar büyüme dönemini tamamlamamış olmalıdır. Besi olgunluk çağına kadar yapılmalıdır. Olgunluk çağı kültür ırkı ve melezlerinde 1.5 yaş, yerli ırklarda 2.5-3 yaştır. Bu yaşlarda besiye son verilmelidir.
            4. Orijin: Damızlık değeri yüksek olan boğalardan elde edilen yavruların beside kullanılması gerekir.
 
            5. Kondisyon: Kondisyon denildiğinde hayvanın gelişme ve besi durumu anlaşılır. Buzağılık döneminde iyi bir bakım besleme geçirmiş, iskelet çatısı kurulmuş, ancak daha sonra hastalık dışı nedenlerle (açlık, bakımsızlık, stres v.b.) cılız kalmış hayvanlar ile başarılı besi yapılır. 
 
            6. Bakım ve Sağlık: Besiye alınacak hayvanlar iç ve dış parazitlere karşı ilaçlanmış ve gerekli aşılamaları yapılmış olarak besiye alınmalıdır.
 
            7. Besleme: İyi bir yem formulasyonu gereklidir. Bilindiği üzere giderlerin %70'e yakınını yem oluşturmaktadır.
 
BESİ YERİ SEÇİMİ
            Yarı açık ve serbest ahırlarda barındırılan sığırlar daha verimli, sağlıklı ve canlı olurlar. Yarı açık ve açık besi sığırı yetiştirmede, yetiştiricilerin en fazla korktukları konu hayvanların üşümesidir. Oysa, hayvanların üşümesinden korkulamaz. Eksi10 °C'de optimum düzeyde yaşarlar. Hayvanlar için kritik ısı eksi 30 °C'dir. Kışları sert geçen ve aşırı şekilde rüzgar alan bölgelerde ahır sistemi yapılacaksa en azından rüzgar ve yağmurlara maruz kalacak yönler kapatılmalı, diğer 2 duvar açık tutulmalıdır. Bu açık kısımları gerektiğinde örtecek portatif bir perde sistemi kurulmalıdır.
            Kapalı ahırda yapılan besi sığırı yetiştiriciliğinde, solunumu irrite eden amonyak, hidrojen sülfür, karbondioksit ve metan gazları kronik zehirlenmelere yol açar. Bunun yanında yemden yararlanma ve günlük CAA azalır, karlılık düşer. İştahın azalmasına bağlı olarak yem tüketimi azalır.
 
            Bağlı ahır sistemi   Bağlı ahır sisteminde hayvanlar ya yarı uzun ya da kısa bağlı olarak tutulur. Uzun bağ sisteminde hayvanların yemlenmesi ve hareketi açısından rahat etmesi düşünülür. Kısa bağlıda yer ve altlık tasarrufu sağlanır. Bağlama özelliğine göre dışkı toplama ve temizleme şekilleri geliştirilmiştir.
 
         Serbest dolaşımlı ahır sistemi: Hayvanların serbest hareketine uygun, hareketleri sınırlamayan, genelde 30-40 hayvanlık bölmelerden oluşan bir alandır. Günümüzde serbest dolaşımlı mekanlarda hayvanlar için ortak kullanımlı otomatik yemlikler ve suluklar tercih edilmektedir. Serbest dolaşımlı mekanlarda 7-10 baş için ayrı üniteler düzenlenmesi hayvanlar arasındaki sosyal yapıyı da sağlamaktadır. Kapalı mekanlarda her hayvan için en azından 1.8-2.5 m2'lik bir alan ayrılmalıdır.
 
            AÇIK BESİ
Açık besi; ahır yapımı için fazla yatırım gerektirmez, işçilik kolay ve dolayısıyla giderleri daha azdır, daha kolay gübre temizlenebilir, hava cereyanı olmadan bol ve temiz hava sağlanır, gübre ve idrar kokusu yoktur, hayvan yediğini yakar, yağ birikimi az olur, yemin ete dönüşümü yüksektir ve yılın 12 ayında da besi yapılır. Kapalı ahırda ise yazın CAA düşer.
            Açık besi yerleri tabanda sıvı birikmesinin önlenmesi amacıyla hafif meyilli alanlarda yapılmalı, ulaşımı kolay olmalı, besi ünitesi fazla yağış almamalıdır.
            Yüksek nem (% 80-90), fırtına ve çamur gelişmeyi olumsuz etkiler. Hava sıcaklığının yüksek olması da gelişmeyi düşürür.
            Besi sığırı yetiştirmede yüksek yem tüketimi ve canlı ağırlık artışına ulaşabilmek, daha fazla kazanç sağlamak için hayvanların önünde sürekli yem ve su bulunmalı, suluklar yemliklerden ayrı bir yerde yer almalıdır. Hayvanların su tüketiminde kısıtlama veya belirli zamanlarda su verme gibi şartlandırmalara gidilmemelidir.
 
BESİ SIĞIRLARININ İHTİYAÇLARI
            Hayvanlar tüketilen yemler ile öncelikle yaşamını idame ettirir. Fizyolojik fonksiyonların (solunum, kan dolaşımı, hareket v.s.) sürdürülmesi için gerekli besin maddelerine "yaşama payı ihtiyacı" denir. Bunun yanında hayvanların günlük verimi olan canlı ağırlık artışı için de bir kısım besin maddesi gereklidir. GCAA için gerekli besin maddelerine de "verim payı" adı verilir. Hayvanların gerek yaşama ve gerekse verim payı ihtiyaçlarını karşılamak üzere rasyon hazırlanır.
            Hayvanların yaşama payı ihtiyaçları canlı ağırlıkları ile bağlantılıdır. Canlı ağırlık arttıkça yaşama payı ihtiyacı da artar.
            Hayvanlar için rasyon hazırlarken, hayvanın o andaki CA'ı, GCAA ve besi sonu ağırlığı dikkate alınır.
 
BESİ SIĞIRLARININ BESİN MADDE VE ENERJİ İHTİYAÇLARI
            KURU MADDE İHTİYACI
            Bir hayvanın yem tüketim gücü, günlük olarak tüketebileceği kuru madde (KM) miktarı ile belirlenir. Beside hedeflenen GCAA'na ulaşılabilmesi için gerekli besin maddeleri, hayvanın günlük tüketebileceği kuru madde içerisinde verilmezse, hayvanlar verilen yemin tümünü tüketemezler ve istenilen canlı ağırlık artışını gösteremezler. Bu nedenle günlük olarak tüketilebilecek maksimum KM miktarı bilinmelidir.
 
            ENERJİ İHTİYACI
            Besi sığırlarında enerji ihtiyacı yaşa ve CA'a bağlıdır. Rasyon enerji düzeyine bağlı olarak CAA hızı değişir. Genç hayvanlarda vücutta su ve protein miktarının yüksek, buna karşılık yağ miktarının düşük olduğu görülür. Besi sonuna doğru ağırlık artışının önemli bir kısmı yağ birikimi şeklindedir. Bu dönemde protein ihtiyacı sabit kalır, enerji ihtiyacında ise artış görülür.
 
            SU İHTİYACI
            Su, üzerinde az durulan, ancak verimde çok önemli fonksiyonları olan bir gıdadır. Suyun temiz olması gereklidir. Besi sığırlarının günlük su tüketimi tüketilen yem kuru maddesi, canlı ağırlık, çevre sıcaklığı gibi etmenlere bağlı olarak değişir. Optimal su sıcaklığı +15 °C'dir.
 
            PROTEİN İHTİYACI
            Sığırların protein ihtiyacı yaş, GCAA ve proteinlerin emilme derecesine göre farklılık gösterir. Rasyon enerji yoğunluğu protein ihtiyacını büyük oranda etkiler. Gençlerde büyüme hızının ve ağırlık artışının yüksek olması nedeniyle protein ihtiyacı fazladır. Bu nedenle rasyon protein düzeyi yüksek olmalıdır.
Besi sığırlarında protein ihtiyacı sindirilebilir ham protein (SHP) ihtiyacı olarak ele alınır. Son yıllarda rumende parçalanabilir, rumende parçalanmayan (by-pass, korunmuş) protein birimleri de kullanım alanı bulmuştur. Ancak şu anda geniş olarak kullanımda olan SHP esasına göre ihtiyaçlar verilmektedir.
 
            SELÜLOZ İHTİYACI
            Besi sığırlarına selüloz bakımından fakir, enerjice zengin yemler verilir. Verilen konsantre yem miktarı kaba yemin kalite ve miktarına bağlıdır. Entansif beside rasyonda az miktarda kaba yem yer alır. Kaba yem düzeyi %10'lara kadar gerileyebilir. Ancak kural olarak günde yaklaşık 1 kg kaba yem kuru maddesi tüketmeleri gerekir. Besi sığırlarında rasyon kuru maddesinin %12-14'ü ham selülozdan oluşmalıdır.
 
            VİTAMİN İHTİYACI
            Ruminantlar suda eriyen vitaminleri (B grubu ve C vitaminleri) ve yağda eriyen vitaminlerden K vitaminini rumenlerinde sentezlerler. A vitamini de karotenden sentezlenir ve ruminantlar yeterince yeşil yem tüketmedikleri taktirde ß-karotenin dışarıdan ilave edilmesi gereklidir. Hayvan başına yaşama payı ß-karoten ihtiyacı 100 mg'dır.
            Yoğun konsantre yem (1-1.5 kg/100 kg CA) ile beslenen besi sığırlarının rasyonlarına vitamin katılır. A, D ve E vitamini rasyonlarla veya parenteral yolla sağlanır. Çayıra çıkışta da vitamin A, D ve E verilmelidir. Mısır silajı, şeker pancarı yaprağı silajı tüketimi halinde, bu silajlar fakir oldukları vitamin A ve D yönünden mutlaka desteklenmelidir.
 
MİNERAL MADDE İHTİYACI
            Besi sığırlarının Ca, P, Mg ve tuz ihtiyacı önemlidir. CA ve GCAA yükseldikçe mineral madde ihtiyacı da artmaktadır. Rasyonda baklagil otları yer aldığında Ca ihtiyacının büyük bir kısmı karşılanır. Konsantre yeme dayalı entansif besilerde ise kireçtaşı (mermer tozu) gibi Ca kaynaklarının katılması gerekir.
Entansif besi rasyonları P bakımından zengin yem maddeleri içerdiğinden P noksanlığı genelde görülmez. Ancak P bakımından fakir topraklarda yetişen bitkileri tüketen sığırlarda P noksanlığı görülebilir. Bu durumlarda kemik unu, florsuz fosfat kayası veya DCP kullanılabilir.
 
 
            BESİYE BAŞLAMA
            Besinin başlaması için hayvanların satın alınıp işletmeye getirilmesinden esas yemlemeye kadar olan dönem alıştırma ve besi başlatma dönemi olup, normal beslemeye geçilip besi yemlerinin verildiği dönemde besi dönemini oluşturmaktadır.
Besi sığırları bir ahırdan diğer ahıra yoğun yemleme döneminde nakledildiği zaman verim düşmeleri beklenmelidir. Etçi ve sütçü melez erkek sığırlar yüksek canlı ağırlığa (>500 kg CA) kadar beslenecekse yaklaşık 350-400 kg CA'da bir ayırıma tabi tutulmalı ve besiye bundan sonra devam etmelidir. Seleksiyon (ayırım) kriterleri olarak CA, CAA rol oynayabilir. Besi melezleri gerek yüksek ve de gerekse düşük yemleme yoğunluğunda yüksek GCAA gösterebilirler ve süt inekleri melezlerine göre daha iyi karkas verirler. Bu nedenle son ağırlık 600 kg CA olana kadar beslenmelidirler.
Ani yem değişikliklerinin olumsuz etkileri vardır. Gözlenen verim düşmeleri, rumendeki mikrobiyel populasyonun adaptasyon güçlüğü ile ilişkilidir ve yem tüketiminin azalması ile sonuçlanır.
            Çeşitli yem maddelerinin ve katkılarının kombinasyonu ile normlara uygun ihtiyacı karşılayacak rasyonlar oluşturulur. Rasyon hesaplamalarında, her bir yem maddesinin özellikleri, içerdikleri spesifik maddeler veya zararlı maddeler ve bunların tüketilebilme özellikleri göz önüne alınmalıdır.
            Yüksek bir KM tüketimine her şeyden önce çok yönlü bir rasyon ile ulaşılabilir. HS bakımından zengin rasyonlar şeker pancarı yan ürünleri ve NPN bileşikleri ile kombine edilebilir. Kuru kaba yemler kıyılmış meyvelerle birlikte verilerek KM alımı düzenlenebilir.
            Eldeki yem maddeleri ile normlara uygun rasyon hesaplamalarında: 1. Enerji miktarı, 2. HP miktarı, 3. KM tüketimi, 4. HS miktarı, 5. Sindirilebilir enerji (<%67 olması düzenleme gerektirir), 6. Mineral ve vitamin miktarları gibi parametreler ayarlanmalıdır.
            Bütün rasyon örnekleri bağlı-ahır sistemine göre hesaplanır. Serbest dolaşımlı yetiştirmeler için ise %10 enerji ilavesi gerekir.
 
Tablo. Bazı kaba ve kesif yemlerin hayvan sağlığını ve veri­mini nicelik ve nitelik bakımından olumsuz yönde etkilememesi için hayvan başına verilebilecek maksimum miktarları, kg/gün

Yemler
Süt inekleri
Besi sığırları
Dana ve Düve
Çavdar hasılı
40-45
40-45
30-40
Yulaf hasılı
30-40
30-40
30-40
Pancar yaprakları
20-30
20-30
10-15
Yerelması yaprakları
40-45
40-45
-
Havuç yaprakları
20
20
20
Yemlik lahana
10
10
-
Yeşil yonca
40-45
40-50
15-20
Hayvan pancarı
25-35
25-35
15-20
Silaj yemleri
20-30
20-30
7-15
Şalgam
10
10
-
Havuç
10-30
10-30
1-2
Korunga (yeşil)
40-45
40-50
10-15
Patates
10-20
10-20
-
Kabak
30
30
10-15
Pancar posası (yaş)
20-25
30-40
-verilmez
     "          "      (kuru)
4-5
5-6
"
Malt çili (kuru)
3
3
1
Saman, kavus, kes
8
3-4
3-4
Kuru ot (orta-iyi kalite)
8-10
3-4
3-4
ATK
2-2.5
6
Karma yeme:
%20-30
PTK
1-1.5
2-3
% 20-30
0.5
Kepek
2-3
2-3
% 20-30
 
Mısır
1.5-2
1.5-2
 
Bakla
1
1
 
Fiğli yulaf
8-10
8-10
 

 
BESİ SIĞIRLARININ BESLENMESİNDE KULLANILAN YEMLER
            1- KABA YEMLER:
            Besi sığırlarının yemlenmesinde söz konusu olan çeşitli kaba yemlerin özellikleri;
-       -          -          vejetasyon durumu, HS miktarı ve enerji yoğunluğu
-       -          -          zararlı bileşenlerin miktarı
-       -          -          yem tüketimi, enerji tüketimi üzerine yemlerin etkisi, kaba yemlerin birlikte etkisi (mısır + yonca gibi)
-       -          -          kaba yemlerin tüketilebilme miktarı
-       -          -          besi sonu CA ve GCAA yüksekliği
-       -          -          sığırların genotipleri, yetiştirme şekilleri gibi faktörler tarafından etkilenir
 
            Yeşil yemler. En iyisi yeşil mısır ve çayır-baklagil karışımları teminidir. Rasyonun değerinin artırılması için, 2 yeşil yem maddesi veya silaj ile kuru kaba yem karışımı kullanılmalıdır.
 
Kuru kaba yemler:
Ülkemizde yaygın olarak kullanılan kaba yemlerin başında saman gelir. Saman kaba yemler içerisinde en kalitesiz olandır.
            Genç ve yüksek verimli sığırlarda kuru kaba yem konserveleri, yüksek miktarda by-pass protein ve yağlı tohum küspesi gibi önem taşır. Pelet kuru yeşil yemlerin içerdiği HS rumen motorik fonksiyonları için yeterli olmadığından 0.5-1 kg saman selüloz amacı ile tüketilmelidir.
Besi sığırlarına gerek muamelesiz ve gerekse mekanik ve/veya kimyasal muameleli saman verilebilir. Saman miktarı yemlerin enerji konsantrasyonu ve konsantre yem katkısına göre değişir.
 
            Şeker Pancarı Posası İle Besi: Kuru ve yaş olarak hayvanların tüketimine sunulan şeker sanayi yan ürünü olan pancar posası enerjisi yüksek bir yemdir. Besi sığırlarında yaygın olarak kullanılır. Kuru şeker pancarı posası ağırlığının bir kaç katı su çekme özelliğine sahip olduğundan hayvanlara verilmeden önce 5-6 misli su ile ıslatılmalıdır. Dolgu maddesince fakir olduğundan saman ile birlikte kullanılabilir.
            Şeker pancarı posası, protein, vitamin A ve P minerali bakımından oldukça fakirdir. Rasyonlarda ŞPP yer aldığında bu noksanlığın giderilmesi gerekir. ŞPP'nın depolanması zor olduğundan silajda olduğu gibi silolanması gerekir.
 
Silaj: Enerjiden zengin ve en iyi şekilde tüketilen silajlar, buzağı yetiştirme yemlerine ve sığırların son besisine ilave edilmelidir. Şayet silajın kalitesi düşük ise, bunlar ön besi döneminde kullanılmalıdır. Kötü kaliteli silaj ile aynı besi sonucuna ulaşmak için genellikle yüksek düzeyde konsantre yem tüketilmelidir.
 
Bira mayası ve malt posası:
            Taze veya konserve bira mayası alıştırma süresini takiben sığırlar tarafından sevilerek tüketilir. Bira mayasının kendine özgü keskin kokusu, hafif acı tadı vardır. Konservasyon iyi değilse hayvanlar tarafından isteksiz tüketilir.
            Taze bira mayası ve malt posası ortam sıcaklığına bağlı olarak 2-4 gün dayanır. Organik asitlerle konservasyonu (propiyonik asit gibi) korunma süresini uzatır. 
Malt posası silajı, mısır silajı için gerekli protein miktarını sağlar, mısırı silajının sindirimini artırır.
 
            2- KONSANTRE YEMLER:
            Bu grupta hububat tahılları ile proteince zengin baklagil ve yağlı tohum küspeleri yer alır. Kurutulmuş ŞPP ve glutenlerde bu grupta incelenir. Süt ineklerinde olduğu gibi besi sığırı rasyonlarına da üre gibi NPN bileşikleri katılabilir. Üre miktarı 30-35 g/100 kg CA total rasyona %1.5, yada konsantre yeme %2.5 veya rasyon toplam azotunun 1/3'ü üre azotu olacak şekilde kullanılmaktadır. Üre hayvanlara tedricen artırılarak verilir..
            Genç sığırlarda kaba ve konsantre yem arasında 1:2.5, yaşlılarda ise 1/1.5-2 şeklinde bir denge kurulabilir. Ancak bazı durumlarda bunlara uymak mümkün olmuyor ve entansif beside %80-87'lere varan düzeyde konsantre yem uygulaması gerekiyor.
            Besi sığırları için rasyon hazırlarken aynı besin maddesini içeren yem maddelerinden en ucuz olanı seçilmelidir. Özellikle ülkemizde yemler, besin değerlerine göre fiyatlandırılmadığından ekonomik bir verim için en ucuz besin madde kaynakları seçilmelidir.
            Yağlar sığırlarda enerji olarak iyi değerlendirilir. Yemlik yağ rasyonlara KM'de %4'ü geçmeyecek şekilde katılabilir.
 
Tablo. Besi sığırı rasyonlarında konsantre yem ilavesi

 
 
Karmaya giren miktar
Yem maddeleri
KM, g/kg
Kg KM/100 kg CA
Buğday,arpa,mısır
880
0.9
Yulaf
880
0.6
Çavdar,darı
880
0.35
Kepek
880
0.35
Kurutulmuş Şeker pancarı
930
0.4
Melas
800
0.3
KŞPP
900
0.9
Üre
880
0.03
Yemlik yağ
900
0.05

 
 
BESİ ŞEKİLLERİ
Buzağı Besisi:
            Buzağı eti sığır etinden (yaklaşık 500 kg CA) %30 daha az enerji içerir  ve daha açık renklidir. Açık renk Fe teminindeki eksiklikten (süt Fe'den fakirdir) ve kas renk maddesi miyoglobin sentezinin azlığından kaynaklanır. Kimi yemleme şekilleri (yalnız sıvı verme, kaba ve konsantre yemin az verilmesi) ön midelerin gelişimini geciktirir ve düşük kesim ağırlığına ulaşılır. Buzağı besisinin süt ile yapılması sonucu 130-150 kg CA'a, süt ve konsantre yem ile 180-200 kg CA'a ulaşılır. Buzağı besisinde mümkün olduğu kadar süt yağı ve proteini düşürülmelidir.
 
            1. Süt ikame yemi (SİY) ile besi
Süt ikame yemleri ve daha ucuz olan bitkisel veya hayvansal yağlar ile zenginleştirilmiş yağsız süt, kolostrum uygulamasını takiben kullanılır. İkame yemin temel kısmını yağ, yağsız süt tozu (en az %55) ile mineral ve etkin maddeler oluşturmaktadır. Ortalama GCAA 1200 g olup 85-100 günde 100-120 kg (başlangıç ağırlığı 50 kg) canlı ağırlık kazanmaktadır. Üretimde amaç 100-120 günlük buzağıları 150-170 kg kesim ağırlığına ulaştırmaktır.
            2. Uzatılmış buzağı besisi
            Buzağı beslemede kullanılan konsantre ve kaba yemler ön midelerin gelişimini sağlar. Uzatılmış buzağı besisinde (ağır buzağı besisi: 180-250 kg CA) bu yemlerin ilavesi sonucu buzağı eti (ince lifli, narin ve oldukça yağsız) bazı değişikliklere uğrar. Süt besisinin tersine et kırmızı renklidir. Buzağı yetiştirme yemlerinde veya temel karmada konsantre yem olarak tahıl karışımları ilave edilir. Uzatılmış buzağı besisinde süt miktarı 10 haftalık yaştan itibaren azaltılır. Konsantre yem ilavesi mümkün olduğu kadar erken zamanda başlamalıdır (2. haftadan itibaren).
 
Düve Besisi ve Düvelerden Ön Yararlanma
            Düve besisi, besi hayvanlarının küçük bir kısmını oluşturur. Genellikle dişi gebe olmayan hayvanlar veya değişik nedenlerle damızlık dışı kalanlar kullanılır.
Entansif yöntem uygulanan düve besisinde kesim ağırlığı 350 kg iken, besi melezleri ile yapılan besilerde 400 kg CA' a ulaşılmaktadır. Bu CA' dan sonra besiye devam edildiğinde yem tüketimi hızla artar ve vücutta yoğun bir yağlanma oluşur. Düve besisinde enerji ve protein tüketim değerleri dana besisinden sırasıyla %40 ve %20 daha fazladır.
 
Yaşlı Sığır Besisi
Yaşlı sığır besisi uygulanan hayvanlarda yoğun miktarda yağ depolanması vardır ve bu etlerin enerji yoğunluğu fazladır. Yetişkin hayvanların besi için gerekli enerji ve yaşama payı ihtiyacı GCAA üzerinden hesaplanır.

            Meranın bol, kaba yemin ucuz olduğu bölgelerde ekonomik olarak bu hayvanlar besiye tabi tutulur. İlave yemler ile birlikte GCAA 900 g'a ulaşır.


Yorum Yaz

Yorum yazabilmeniz için üye girişini yapmalısınız.

Üye Girişi

Yazı Seçenekleri

Yazıyı paylaş Yazıyı paylaş Yorum yaz Yorum yaz/oku
Favorilere ekle Favorilerime ekle
Yazıcı uyumlu sayfa Yazıcı uyumlu sayfa Arkadaşıma bildir Arkadaşıma bildir
RSS RSS

Yazar: Nihal GÜVEN



Adı SoyadıNihal GÜVEN
E-postanihalguven@outlook.com
Kayıt Tarihi7/7/2009

Yazar profili için tıklayınız

Etiket Bulutu

Başa dön
Anasayfa  |  Biz  |  Reklâm  |  İletişim
Her hakkı saklıdır © 2009 TarimBilgiBankasi.com
Tasarım & Programlama: Devrim Altınkurt